Sureler

Göster

Bakara Sûresi 72. Ayet

وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْساً فَادّٰرَءْتُمْ فٖيهَاؕ وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَا كُنْتُمْ تَكْتُمُونَۚ

72- Hani o vakit bir kişiyi öldürmüşünüz de katili hakkında suçu birbirinizin üzerine atmıştınız. Halbuki Allah (cc) gizlediğiniz şeyi açığa çıkarıcıdır.

 

Amcasını mirasa konmak için katleden bir kişi olduğu halde cemi getirilmesi düşündürücü. Ayrıca olay çok öncelerde yaşandığı halde asr-ı saadette aynı karakteri yansıtan soydaşlarına hitaben söylenmiştir.

‘Her ne kadar suçu birbirinizin üstüne atsanız da Allah Âmil isimli adamın katilinin kim olduğunu meydana çıkarıcıdır.’

Bu olayın cereyan ettiği zamanda insanlar öldükten sonra dirilmeye inanmıyorlardı. Allah’ın, gözleri önünde öldürülen şahsı diriltmesi, o şahsın ‘Beni filan öldürdü’ deyip tekrar düşüp ölmesi onları ikna edici müthiş bir mucizeydi.

Katil mirastan mahrum edildi. Bu olaydan sonra ‘Hiçbir katil, maktulünün varisi olamaz’ hükmü sabitleşmiş oldu.

‘ فَادّٰرَءْتُمْ  ’, def etmek mânâsına ‘ دَرَأَ ’den tefâül babından bir fiil olup ‘def etmek istediniz’ anlamınadır.

Sebeb-i Nüzul

Rivâyet olunuyor ki; içlerinde yaşlı ve gâyet zengin bir adam varmış, bunun bir oğlu ve birçok da kardeş çocukları bulunuyormuş. Yeğenler bu zengin amcanın mirasına konmak için onun tek oğlunu gizlice öldürmüşler, sonra da cenazesini kapıya koyarak bağırıp çağırmaya, güya katilini aramaya, cinâyeti şunun bunun üzerine atmaya kalkışmışlar. Katilin bulunamaması üzerine büyük bir fitne çıkmış.

Bir başka rivâyette de, İsrâiloğulları içinde zengin bir adam vardı. Bunun da bir kızı ile fakir bir yeğeni vardı. Yeğeni amcasından kızını istedi. Adam kabul etmedi. Genç de buna kızarak ‘yemin ederim, amcamı öldürüp malını da, kızını da alacağım’ dedi.

Delikanlı amcasına gelerek; ‘amca, şuraya tâcirler gelmiş, onlara gidelim de bir şeyler satın alayım. Seni yanımda görürlerse bana mal verirler’ dedi. Amcası da geceleyin yeğeni ile birlikte çıktı. Yeğeni yolda onu öldürüp evine döndü. Sabah olunca da, hiçbir şey bilmiyormuş gibi amcasını aramaya başladı. Bulamayınca akşamki yere doğru gitti. Birkaç kişi amcasının başında toplanmıştı. Onlara: ‘Amcamı siz öldürdünüz’ diyerek diyetini istedi. Ağlayıp üstünü başını yırtmağa başladı.

Durumu Hz. Mûsâ’ya arz etti. Hz. Mûsâ da onlara diyet vermelerini emretti. Onlar da; ‘Yâ Mûsâ, biz katil değiliz; Rabbine duâ et, katili meydana çıkarsın’ dediler.